III Konferencja Popularnonaukowa „Ziemia Janowska w czerwcu 1944 roku” sprawozdanie

III Konferencja Popularnonaukowa „Ziemia Janowska w czerwcu 1944 roku”

12 czerwca 2026 roku, w przeddzień obchodów 82. rocznicy bitwy na Porytowym Wzgórzu,
w Janowskim Ośrodku Kultury odbyła się III Konferencja Popularnonaukowa pt. „Ziemia Janowska w czerwcu 1944 roku”.

Celem wydarzenia było kultywowanie pamięci o patronach naszej szkoły – partyzantach, którzy
w czerwcu 1944 roku z najwyższym poświęceniem oddali życie w walce o wolność i niepodległość Ojczyzny. Pamięć o nich stanowi ważny element naszej historii oraz narodowej tożsamości. Konferencja była wyrazem szacunku dla ich bohaterstwa, odwagi i patriotyzmu, a także okazją do refleksji nad historią naszej małej ojczyzny oraz wartościami, które przyświecały tym, którzy walczyli o wolną Polskę.

Tegoroczną konferencję honorowym patronatem objął Marszałek Województwa Lubelskiego,
Pan Jarosław Stawiarski.

W patriotyczny nastrój uczestników wydarzenia wprowadziła Nikola Daniewska z klasy III f, wykonując utwór „Biały krzyż”.

Konferencję otworzyła Dyrektor I Liceum Ogólnokształcącego, Pani Wiesława Dyjach, witając serdecznie zaproszonych gości.

Następnie głos zabrał Pan Marcin Krotkiewicz – Dyrektor Departamentu Organizacyjno-Prawnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego, reprezentujący Marszałka Województwa Lubelskiego, Pana Jarosława Stawiarskiego. Odczytał on list gratulacyjny od Marszałka, a następnie wręczył Pamiątkowe Medale Województwa Lubelskiego za działania na rzecz przekazywania młodemu pokoleniu wartości patriotycznych. Wyróżnienia otrzymali Dyrektor I LO szkoły, Pani Wiesława Dyjach, oraz nauczyciel historii, Pan Józef Wieleba.

Kolejnym punktem programu była projekcja filmu poświęconego żołnierzom antykomunistycznego podziemia niepodległościowego, przygotowanego przez młodzież naszego liceum w ramach tegorocznej edycji projektu „Silni Polską”.

Od 2024 roku uczniowie I LO, pod opieką nauczycieli historii Anety Malinowskiej i Józefa Wieleby, realizują projekt „Silni Polską”, którego celem jest odkrywanie własnych korzeni oraz poznawanie ważnych wydarzeń i postaci z historii Polski oraz naszego regionu.

Kolejnym prelegentem był Pan Grzegorz Makus, historyk, pracownik lubelskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, specjalizujący się w dziejach powojennego podziemia niepodległościowego. Wygłosił on wykład pt. „Podziemie niepodległościowe na Lubelszczyźnie po 1944 roku”.

Następnie głos zabrali Pan Zbigniew Markut i Pan Tadeusz Puchalski – synowie partyzantów
z oddziału NOW-AK Ojca Jana. Od lat pielęgnują oni pamięć o swoich ojcach, aktywnie angażując się w upamiętnianie miejsc pamięci narodowej oraz popularyzowanie wiedzy o lokalnych bohaterach i wydarzeniach historycznych.

Na zakończenie konferencji Pani Dyrektor Wiesława Dyjach zwróciła się do uczestników, podkreślając, że pochodzimy z regionu będącego świadkiem wielkich wydarzeń historycznych. Jednym z nich była bitwa na Porytowym Wzgórzu, podczas której żołnierze, partyzanci i cywile oddali życie w walce o wolność Ojczyzny.

Pani Dyrektor zaznaczyła również, że dziś żyjemy w niepodległej Polsce i jesteśmy odpowiedzialni za pielęgnowanie dziedzictwa pozostawionego przez tych, którzy walczyli o jej wolność. Podkreśliła, że to od nas zależy, czy pamięć o ich bohaterstwie, poświęceniu i patriotyzmie przetrwa oraz będzie przekazywana kolejnym pokoleniom.

Nasza szkoła po raz kolejny zorganizowała wydarzenie poświęcone historii II wojny światowej. Poprzez organizację konferencji, konkursów, wystaw i innych przedsięwzięć edukacyjnych aktywnie popularyzuje historię regionu oraz pamięć o patronie szkoły.

Podczas konferencji Wicedyrektor I LO, Pani Irena Dycha, została uhonorowana odznaką „Zasłużony dla Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Obwód Nisko–Stalowa Wola”. Odznaczenie wręczył Prezes Związku, Pan Zbigniew Markut, wraz z członkami zarządu.

Pielęgnując pamięć o patronie szkoły oraz dziedzictwo historyczne regionu, nasza szkoła od wielu lat współpracuje z Muzeum Regionalnym w Janowie Lubelskim. W ramach tej współpracy pracownicy muzeum przygotowali w tym roku na Rynku Starego Miasta wystawę pt. „Hieronim Dekutowski ps. „Zapora”, udostępnioną przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie. Uroczyste otwarcie ekspozycji odbyło się bezpośrednio przed rozpoczęciem konferencji.

Organizatorami wydarzenia byli nauczyciele historii I Liceum Ogólnokształcącego: Izabela Wąsek, Józef Wieleba oraz Aneta Malinowska.

Izabela Wąsek